|
سامانه كتابخانه ديجيتال دانشگاه تهران در سال 1384 با هدف مجتمع
نمودن كليه خدمات كتابخانهاي دانشگاه كه به صورت الكترونيكي و از
طريق وب ارائه ميشوند (و خواهند شد)، تأسيس گرديد. اين سامانه
بعنوان نسخه اول كتابخانه ديجيتال دانشگاه تهران ميباشد. ذيلاً
كارهاي انجام شده و برنامههاي آينده در اين طرح ارائه ميشوند:
الف) كارهاي انجام شده:
گام اول؛ در راستاي ارائه
خدمات مدرن كتابخانهاي و حركت به سوي كتابخانه ديجيتالي، با شروع
به كار تيم طراحي نرمافزار اتوماسيون كتابخانه در سال 1378
برداشته شد. هدف از طراحي اين نرمافزار، ايجاد يك سيستم اتوماسيون
كتابخانهاي توزيع شده براي كتابخانههاي دانشگاه بود. اين
نرمافزار در مركز انفورماتيك دانشگاه تهران طراحي و توليد شده و
به تدريج مورد استفاده كتابخانه مركزي و ساير كتابخانههاي دانشگاه
قرار گرفت. در حال حاضر نيز تقريباً تمامي كتابخانههاي دانشگاه از
اين نرمافزار استفاده ميكنند. بخش جستجوي كتابخانهاي اين
نرمافزار نيز به صورت تحت وب و با قابليت جستجوي همزمان در منابع
كتابخانههاي مختلف دانشگاه قابل استفاده ميباشد.
گام دوم؛ در حركت به سوي
كتابخانه ديجيتال دانشگاه تهران، با طراحي و پيادهسازي پايگاه
الكترونيكي نشريات دانشگاه انجام شد. اين پايگاه، دسترسي به نسخه
الكترونيكي نشريات علمي منتشر شده در دانشگاه تهران شامل اطلاعات
كتاب شناختي، چكيده و متن كامل مقالات اين نشريات را از طريق وب
براي كاربران امكانپذير ميسازد. از ويژگيهاي عمده اين پايگاه،
امكان جستجوي همزمان در مقالات تمامي عناوين نشريات است. همچنين
دسترسي به شمارگان گذشته نشريات پايگاه نيز از ابتداي سال 1381 به
بعد نيز امكان پذير است كه به تدريج و با تكميل اطلاعات پايگاه
تمامي شمارگان گذشته نشريات از ابتداي انتشار قابل دسترسي خواهند
بود. بعلاوه براي كليه نشريات امكان دريافت الكترونيكي مقاله و
ارسال آن براي داوران ... در محيط سايبر فراهم است.
گام سوم؛ در حركت به سوي
كتابخانه ديجيتال دانشگاه تهران ايجاد امكان دسترسي به نسخه
الكترونيكي پاياننامههاي دانشگاه است. با ايجاد لينك به سيستم
جامع آموزش دانشگاه نسخه الكترونيكي پاياننامه بعد از دفاع به
سرورهاي مركز بارگذاري ميشود. اين پاياننامهها به دقت
نمايهسازي شده و قابليت انجام جستجو روي آنها وجود دارد. كار
استقرار اين بخش از فروردين ماه 86 شروع شده است.
گام چهارم؛ در حركت بسوي
كتابخانه ديجيتال دانشگاه تهران قرار دادن نسخههاي الكترونيكي كتب
چاپ شده توسط مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران است كه بستر آن
آماده شده است. اكنون دسترسي به اين كتب با داشتن شناسه كاربري
امكانپذير است. بديهياست بعد از سياستگذاري در خصوص نحوه در
دسترس قرار دادن الكترونيكي اين كتب كار تكميل اين قسمت انجام
خواهد شد.
ب) برنامههاي آينده:
گام پنجم؛ بهبود سيستم جامع
كتابخانه ميباشد كه مقدمات آن در گام اول فراهم شده است و در
سالهاي گذشته دائم امكانات جديدي به آن افزوده شده است. در اين گام
امكانات ديگري نظير راهاندازي پروتكل Z3950 و انطباق كامل با
Unimarc و ... به سيستم اضافه خواهند شد.
گام ششم؛ ايجاد امكان دسترسي
گسترده به نسخه ديجيتالي مجموعه غني و گسترده منابع دانشگاه اعم از
نسخ خطي و نشريات قديمي از طريق اينترنت است. جايگاه خاص دانشگاه
تهران در ميان ساير دانشگاههاي كشور و بهرهمندي از مجموعههاي
متنوع و بعضاً منحصر به فرد، اهميت و ارزش اين كار را دوچندان
مينمود. در كنار اين موضوع، با تهيه نسخه ديجيتال منابع اطمينان
از ماندگاري منابع ارزشمند دانشگاه نيز بيشتر شده و در عين حال،
امكان ارائه خدمات مناسبتر به محققين و علاقهمندان از سرتاسر
دنيا فراهم ميشود.
گام هفتم؛ تدوين استراتژي در
اختيار قرار دادن منابع در محيط سايبر با لحاظ مالكيت فكري گام
ديگري در تحقق كتابخانه ديجيتال است.
|
